FarmaKaj Logo
Bacteriële huidinfecties

Perianaal abces

Diagnostiek en beleid bij perianaal abces volgens NHG-Standaard Bacteriële huidinfecties (M68): klinisch beeld, fistel- en IBD-risico en verwijzing naar de chirurg.
Deze pagina is een samenvatting van de NHG-Standaard Bacteriële huidinfecties (M68, versie 2.1, juni 2024).
Voor anamnese, risico-inschatting en verwijscriteria, zie Diagnostiek & algemeen beleid.

Kernpunten

  • Een perianaal abces is een ontsteking van de anale klieren, waarbij zowel aerobe als anaerobe bacteriën worden gevonden.
  • In 30-50% van de gevallen ontstaat er bij het abces een fistel.
  • Een perianaal abces kan een uiting zijn van colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn.
  • Verwijs naar de chirurg voor incisie en drainage; verwijs bij een recidief perianaal abces altijd naar de chirurg.
  • Therapeutisch doel:
    • drainage van het abces en voorkómen van een recidief of fistel.
    • herkennen van een onderliggende inflammatoire darmziekte.

Klinisch beeld

  • De anale klieren penetreren de anale sfincter aan het intersfincterische vlak, zodat een abces zich op verschillende niveaus kan voordoen (van oppervlakkig naar diep): perianaal, ischiorectaal, intersphincterisch, supralevatoir.
  • De klachten kunnen variëren van oppervlakkige pijn, koorts en zwelling tot alleen diepe anale pijn.

Differentiaaldiagnose: sinus pilonidalis, abces bij hidradenitis suppurativa, ziekte van Crohn, colitis ulcerosa.

Beleid

  • Voorlichting: leg uit dat er sprake is van een holte gevuld met pus rondom de anus waarvoor chirurgische behandeling noodzakelijk is.
  • Verwijzing: verwijs een patiënt met een perianaal abces naar de chirurg voor incisie en drainage, omdat:
    • adequate verdoving (meestal regionale of algehele anesthesie) nodig is voor goede beoordeling
    • de chirurg een eventueel benodigde aanvullende fistulotomie kan uitvoeren

    Dit tenzij de huisarts inschat dat de procedure met alleen incisie en drainage voldoende is, bekwaam is om deze procedure uit te voeren en kan zorgen voor adequate verdoving.
    Verwijs bij een recidief perianaal abces altijd naar de chirurg.
Copyright © 2026 Kaj Kowalski