Paronychia

Kernpunten

• Een paronychia (omloop) is een ontsteking van de nagelriem, waarschijnlijk veroorzaakt door Staphylococcus aureus; ook verwekkers uit de normale mondflora kunnen een rol spelen.
• In het ontstekingsproces kan pusvorming optreden; behandeling van eerste keus bij pusvorming is incisie en drainage.
• Geef pas antibiotica bij uitbreiding van de infectie.
• Bij chronisch paronychia vormt het wegnemen van mechanische oorzaken, allergenen en irriterende stoffen de kern van de behandeling.
• Therapeutisch doel:
  • genezing van de ontsteking en drainage van een eventueel abces.
  • bij chronisch paronychia: wegnemen van onderhoudende oorzaken en herstel van de nagelriem.

Klinisch beeld

• Acuut paronychia: rode en gezwollen nagelriem, eerst eenzijdig, later uitbreidend naar de andere zijde van de nagelwal. Het abces kan soms spontaan ontlasten.
• Chronisch paronychia: langer bestaand, veroorzaakt door secundaire infectie met een schimmel of bacterie; vaak minder pijnlijk; kan een hobbelig aspect en verkleuring van de nagel veroorzaken.

Risicofactoren voor chronisch paronychia: frequent contact met water of vocht (huishoudelijk werk, duimzuigen), bepaalde voedingsmiddelen of irriterende stoffen (visboer, bakker), mechanisch trauma (nagelriemen bijten), slechte hygiëne, en bepaalde medicijnen (retrovirale middelen, tretinoïne).

Differentiaaldiagnose: herpes simplex.

Behandeling acuut paronychia

Voorlichting en niet-medicamenteus

• Geef uitleg over de oorzaken en geef aan dat de patiënt bij uitbreiding van de infectie of pusvorming voor controle terug moet komen.
• Volg de algemene hygiëne-adviezen.
• Vermijd frequent contact met water, op nagels bijten en op vingers zuigen ter voorkoming van een recidief.

Chirurgisch en medicamenteus

• Behandel een paronychia met pusvorming met incisie en drainage; zie Beleid bij abces.
• Geef bij uitbreiding van de infectie amoxicilline/clavulaanzuur gedurende 7 dagen.
  Bij penicilline-overgevoeligheid:
  • volwassenen en kinderen ≥ 8 jaar met gewicht > 50 kg: doxycycline gedurende 7 dagen
  • kinderen ≥ 8 jaar met gewicht < 50 kg: doxycycline 2 mg/kg 1 dd (1e dag 4 mg/kg) gedurende 7 dagen
  • kinderen < 8 jaar: clindamycine gedurende 7 dagen

Voor doseringen, zie Antibioticadoseringen.

Beleid bij chronisch paronychia

Bij een chronisch paronychia waarbij werkgerelateerde factoren een rol kunnen spelen (frequent contact met water of irriterende stoffen):

• adviseer contact op te nemen met de bedrijfsarts voor eventuele aanpassingen in de beroepsuitoefening
• overweeg behandeling met een lokaal corticosteroïd (klasse I of II) bij een vermoeden van een (irritatief en soms contact)eczeem of bij onvoldoende effect van niet-medicamenteuze adviezen
• overweeg behandeling met imidazolen bij het vermoeden van een candida-infectie of bij onvoldoende effect van de behandeling met een lokaal corticosteroïd (zie de NHG-Standaard Dermatomycosen)