FarmaKaj Logo
Maagklachten

H. pylori eradicatie

Samenvatting van de NHG-Standaard Maagklachten (M36): testindicaties en testkeuze voor Helicobacter pylori, het eradicatieschema (10 dagen triple therapie), vervolgbeleid en controletest.
Deze pagina is een medische samenvatting van de NHG-Standaard Maagklachten. Op basis van regionale samenwerkingsafspraken kan worden afgeweken van de keuze of gebruiksduur van de antibiotica. Gebruik lokaal protocol en klinisch oordeel.

Kernpunten

  • Helicobacter pylori is een veelvoorkomende oorzaak van een ulcus pepticum; eradicatie geneest ulcera en voorkomt recidieven.
  • Een eradicatiebehandeling bestaat uit twee antibiotica plus een PPI in dubbele dosering, gedurende 10 dagen.
  • Bij eradicatie is esomeprazol de PPI van 1ᵉ keus (effect onafhankelijk van CYP2C19-variaties).
  • Geef aansluitend nog 4 weken een PPI in enkele dosering om een mogelijk ulcus te laten genezen.
  • Controleer het resultaat met een H. pylori-test 2 weken na het stoppen van de PPI.
  • Bij falen (positieve controletest): tweede kuur na overleg met mdl-arts of arts-microbioloog; start geen blinde tweede kuur.
  • Therapeutisch doel:
    • eradicatie van H. pylori en daarmee genezing van een ulcus en preventie van recidieven.
    • verlichting van maagklachten en, op langere termijn, een verlaagde kans op maagcarcinoom.

Diagnostiek

Indicaties voor een H. pylori-test

  • patiënten afkomstig uit mediterrane landen, Oost-Europa, Midden-Oosten, Azië, Afrika, Midden- en Zuid-Amerika
  • voorafgaand aan de start van een PPI bij een eerste episode van maagklachten
  • persisterende of recidiverende klachten bij onbekende H. pylori-status
  • endoscopisch aangetoond ulcus ventriculi zonder kweek uit biopt
  • controle na een eradicatiebehandeling

Testkeuze en stopintervallen

De fecestest (fecale antigeentest) heeft de voorkeur. Zorg dat zuurremmers en antibiotica de uitslag niet vertroebelen:

  • 4 weken geen antibioticum
  • 2 weken geen PPI
  • 1 dag geen H₂-antagonist
Verricht de controletest na eradicatie pas 2 weken na het stoppen van de PPI. Behandel klachten in de tussentijd met een antacidum, mucosaprotectivum of H₂-antagonist; een PPI vlak vóór de test maakt de uitslag onbetrouwbaar (fout-negatief).

Behandeling

Selecteer het juiste schema op basis van een eventuele penicillineallergie en of het een eerste of vervolgkuur betreft.

Eradicatieschema (10 dagen)

MiddelDosering
Esomeprazol2 dd 20 mg
Amoxicilline2 dd 1000 mg
Claritromycine2 dd 500 mg

Bij penicillineallergie: vervang amoxicilline door metronidazol 3 dd 500 mg.

Vervolgbeleid

  • geef aansluitend 4 weken esomeprazol 1 dd 20 mg
  • verricht 2 weken na het stoppen van de esomeprazol een controletest op H. pylori
  • bij een positieve controletest is een tweede kuur geïndiceerd: overleg met een mdl-arts of arts-microbioloog (regionale resistentie, kweekmogelijkheid), of volg de regionale samenwerkingsafspraken
Eradicatie is bewezen effectief bij ulcera (genezing en recidiefpreventie). Bij functionele maagklachten is het effect beperkt en pas op langere termijn (> 1 jaar) zichtbaar; bij gastro-oesofageale refluxziekte is er geen effect.

Controles

  • controletest 2 weken na het stoppen van de PPI (zie hierboven)
  • behandel tussentijdse klachten met een antacidum, mucosaprotectivum of H₂-antagonist
  • overleg bij een persisterende infectie met een arts-microbioloog en/of mdl-arts, of volg de regionale samenwerkingsafspraken
Copyright © 2026 Kaj Kowalski