FarmaKaj Logo
Astma & COPD

Casus 1: astma bronchiale

Voorbereidingscasus over een patiënt met werkdiagnose astma bronchiale, met SMAK-uitwerking en interactieve vragen.

Relevante naslag: Astma bij volwassenen

Casus

  • Positie: coassistent huisartsgeneeskunde
Algemene patiëntinformatie
naamPim
Huidige medicatie
  • Cetirizine 10 mg z.n.
  • Klachten sinds enkele maanden: vaker kortademig, vroeger alleen tijdens sporten maar tegenwoordig ook in rust
  • Daarnaast meer hoesten en piepende ademhaling bij uitademen
  • Klachten treden gemiddeld 1x per week op

Onderzoek

  • Longen: bij auscultatie licht verlengd expirium, verder geen afwijkingen
  • Inspectie mond-keelholte: geen afwijkingen
  • Alleen afwijkende bevindingen zijn genoemd; overige bevindingen mogen als normaal worden beschouwd

Werkdiagnose

  • Astma bronchiale

Samenvatting

  • Jongvolwassen patiënt zonder voorgeschiedenis met > 1x/week aanvalsgewijze dyspneu, expiratoir piepen en hoesten, ook in rust
  • Cetirizine z.n. past bij atopie/allergische rinitis
  • Verlengd expirium past bij obstructie; geen alarmtekenen voor spoed
  • Diagnose astma vereist objectivering met spirometrie (reversibiliteit of variabiliteit)

Mogelijkheden

  • Spirometrie aanvragen om obstructie en reversibiliteit (FEV1 >= 12% en >= 200 ml na bronchusverwijding) of variabiliteit aan te tonen
  • Allergieanamnese en zo nodig allergietest gezien atopie
  • Niet-medicamenteus: stop- en prikkeladvies, behandel allergische rinitis mee
  • Medicamenteus na diagnostiek:
    • Stap 1: SABA (bv. salbutamol dosisaerosol 100 µg met voorzetkamer) z.n.
    • Stap 2: bij klachten > 2x/week of SABA > 2x/week: lage dosis ICS continu, of lage dosis ICS-formoterol z.n. bij passende patiënt

Argumentatie

  • Klachtenpatroon, frequentie en respons op prikkels passen bij astma; objectivering blijft nodig om geen onderhoud te starten zonder zekere diagnose
  • SABA-monotherapie is alleen passend bij echt incidentele klachten; bij >= 2x/week is ICS aangewezen
  • LABA nooit als monotherapie; bij stap-2 keuze houd je rekening met therapietrouw, voorkeur en inhalatievaardigheid
  • Cetirizine kan worden gecontinueerd; geen relevante interactie met inhalatiemiddelen

Keuze

  • Spirometrie aanvragen, intussen SABA z.n. voorschrijven met voorzetkamer en uitleg
  • Bij bevestigde astma en klachten > 2x/week: start lage dosis ICS (bv. beclometason of budesonide 2 dd) en plan controle na 2-6 weken
  • Spreek TIP af bij elke controle: Therapietrouw, Inhalatietechniek, Prikkelblootstelling
R/ Salbutamol dosisaerosol 100 microgram + voorzetkamer
S/ 1-2 inhalaties zo nodig, max 4 dd
Da/ 1 inhaler + 1 voorzetkamer

Vragen bij casus 1

Genoteerde bronverwijzingen

Copyright © 2026 Kaj Kowalski