Casus 3: matig atopisch eczeem

Relevante naslag: Constitutioneel eczeem

Casus

Essentie huidige bevindingen

• Vorig weekend is Pieter bij de huisartsenpost geweest vanwege sinds 3 weken bestaande klachten passend bij eczeem.
• Het is momenteel een stressvolle periode vanwege een toetsweek.
• Bij de huisartsenpost heeft Pieter een vette zalf gekregen.

Lichamelijk onderzoek

• Extremiteiten: aan beide elleboogsplooien en in de knieholten een handpalmgroot gebied met erytheem, schilfering, licht oedeem en wat excoriaties (krabeffecten).
• De hele huid is erg droog.
• Alleen afwijkende bevindingen zijn genoemd; overige bevindingen mogen als normaal worden beschouwd.

Werkdiagnose

• (Exacerbatie) matig atopisch eczeem (TIS-score 3-5).

Samenvatting

• 14-jarige jongen, atopisch (astma, constitutioneel eczeem sinds de jeugd), met een exacerbatie
  van eczeem in de elleboogplooien en knieholten (erytheem, schilfering, licht oedeem,
  excoriaties) op een droge huid, tijdens een stressvolle toetsweek. Kreeg eerder een vette zalf.
• Werkdiagnose: (exacerbatie) matig atopisch eczeem (TIS 3-5).
• Therapeutisch doel: jeuk en ontsteking snel terugdringen, de huidbarrière herstellen en
  onderhouden, exacerbaties voorkomen en corticosteroïd-bijwerkingen vermijden door gericht
  af te bouwen.

Mogelijkheden

• Niet-medicamenteus: voorlichting, weinig zeep, kort en handwarm douchen, consequent insmeren,
  uitlokkers (stress, zweet) aanpakken.
• Indifferente middelen: basis; een droge huid → vette basis/zalf.
• Lokale corticosteroïden volgens stappenplan: matig (TIS 3-5) → klasse-1 (hydrocortisonacetaat 1%)
  2 dd + indifferent middel, na 1-2 weken naar 1 dd en afbouwen; bij onvoldoende effect
  klasse-2 (triamcinolonacetonide 0,1%).
• Sederend antihistaminicum: alleen kortdurend bij verstoorde nachtrust door jeuk.

Argumentatie

• Matig eczeem (TIS 3-5) → start een klasse-1-corticosteroïd 2 dd + indifferent middel;
  verlaag na 1-2 weken naar 1 dd en bouw af.
• Lokalisatie elleboog/knieholten (buigzijden, geen gelaat of genitaal) → klasse 1-2 toegestaan;
  geen klasse 3 nodig.
• Droge huid → vette basis voor het indifferente middel; breng dat ≥ 1 uur ná het corticosteroïd aan.
• Adresseer stress als uitlokker en benadruk therapietrouw met het indifferente middel
  (corticosteroïd-sparend).
• Contra-indicatie lokaal corticosteroïd is een huidinfectie; daar is hier geen aanwijzing voor
  (geen pustels of gele korstjes).

Keuze

• Hydrocortisonacetaat 1% (klasse 1) 2 dd op de aangedane huid; na 1-2 weken 1 dd en
  afbouwen volgens schema. Indifferent middel (vette basis) 1-2 dd en na het douchen.
• Voorlichting (corticofobie wegnemen) en stresshantering; controle na 1-2 weken; bij
  onvoldoende effect over op klasse 2.

/**
 * Matig atopisch eczeem (TIS 3-5), 14 jr, droge huid, buigzijden.
 * Klasse-1 + indifferent middel; na 1-2 weken 1 dd, daarna afbouwen.
 */
R/ hydrocortisonacetaat creme 1%
Da/ 1 tube 30 g
S/ 2 dd dun op de aangedane huid; na 1-2 weken 1 dd, daarna afbouwen

R/ vaselinecetomacrogolcreme
Da/ tubes van 100 g
S/ 1-2 dd en na douchen ruim insmeren; minimaal 1 uur na het corticosteroid

Vragen bij casus 3