Casus farmacokinetiek: opioïdgebruik bij een 70-jarige met longcarcinoom
Casus
| naam | Dhr. Jansen |
| leeftijd | 70 jaar |
| geslacht | man |
| beroep | gepensioneerd |
| intoxicaties | alcohol 1 EH/dag, roken 55 PY |
| allergie | - |
| positie | coassistent huisartsgeneeskunde |
40 jaargeleden: hypothyreoïdie- Sinds
12 jaar: essentiële hypertensie (hoge bloeddruk) - Sinds
4 jaar:COPD GOLD 2 - Sinds
6 maanden: niet-kleincellig longcarcinoom, waarvoor behandeling met onder andere erlotinib - Sinds
6 weken: slaapstoornis
125 µg 1 dd 1- Erlotinib 150 mg 1 dd 1- Salbutamol 100 µg dosisaerosol z.n., max 4 dd- Salmeterol 50 µg dosisaerosol 2 dd 1- Hydrochloorthiazide 12,5 mg 1 dd 1- Temazepam 10 mg 1 dd 1 AN (ante noctem; voor de nacht)- Calciumcarbonaat/colecalciferol 500/800 IE 1 dd 1- Paracetamol 500 mg 3 dd 2Anamnese
- Dhr. Jansen komt op het spreekuur; hij is recent bekend met een longcarcinoom en klaagt niet snel, maar komt nu met veel pijn.
- De pijn komt door uitzaaiingen in de botten.
- De paracetamol (nu
3 dd 1000 mg) werkt onvoldoende; hij wil graag sterkere pijnstillers.
Lichamelijk onderzoek
- Gewicht
95 kg, lengte1,72 m,BMI 32,1 RR 134/78 mmHg, pols86/minregulair- Hart/longen: huidige bevindingen passen bij voorgeschiedenis
- Abdomen: geen bijzonderheden
Werkdiagnose
70-jarigeman, bekend met onder andere een gemetastaseerd longcarcinoom, nu met veel pijn onvoldoende onder controle met paracetamol.- Bij deze patiënt is een sterkwerkend opiaat geïndiceerd.
- Therapeutisch doel:
- aanvaardbare pijncontrole rond de klok bij botmetastasen, met sedatieve bijwerkingen geaccepteerd.
- behoud van functioneren en kwaliteit van leven leidend.
Absorptie
Vervolg casus
Deze patiënt neemt een aantal medicijnen oraal.
Distributie
Metabolisme
Dhr. Jansen lijkt niet goed te reageren op de voorgeschreven oxycodon. Dit kan verklaard worden door bepaalde processen die tot het metabolisme behoren.
Excretie
Onder de huidige therapie is er geen progressie van de longtumor en uitzaaiingen; sterker nog, de pijn lijkt steeds beter onder controle. Tijdens de vakantie heeft een waarnemend huisarts, op vraag van dhr. Jansen, de sterkwerkende opiaten gestopt en vervangen door tramadol.
> 70 jaar) niet verstandig, vanwege een verhoogd risico op verwardheid en delier (doordat tramadol ook invloed heeft op noradrenaline en serotonine).Een paar weken later komt dhr. Jansen suf op de SEH. Hij is bradypneu (ademhalingsfrequentie is 8) en heeft een bradycardie. Door de SEH-arts wordt gedacht aan een opiatenintoxicatie. Mevrouw Jansen, de partner, kan met zekerheid zeggen dat haar partner niet meer tramadol heeft ingenomen dan normaal. Er lijkt dus geen sprake te zijn van een (on)bewuste overdosering. Wel heeft ze gemerkt dat de sufheid langzaam is toegenomen over de laatste weken.