Hypothyreoïdie

Therapeutisch doel

• Patiënt klachtenvrij of met zo min mogelijk klachten, naar tevredenheid functionerend.
• TSH genormaliseerd (binnen het leeftijdsspecifieke referentie-interval van het lab), ter preventie van complicaties zoals atriumfibrilleren; geen overbehandeling.

Controleafspraak

• Evalueer elke 6 weken met vooraf bepaald TSH + fT4 tot patiënt (zo goed als) klachtenvrij is en TSH genormaliseerd.
• Daarna eerste jaar elke 3 maanden; bij stabiele waarden vervolgens jaarlijks.
• Bloedafname op vast tijdstip, bij hetzelfde lab, bij voorkeur vóór inname.

Niet-medicamenteus

• Leg uit dat het meestal levenslange substitutie betreft; effect pas na enkele weken merkbaar, instelfase kan maanden duren; restklachten kunnen ook bij goede instelling blijven.
• Therapietrouw benadrukken; vermijd onnodig wisselen van merk (bij verplichte wissel: TSH na 6 weken).
• Vrouwen met (subklinische) hypothyreoïdie: direct na positieve zwangerschapstest contact opnemen (dosis dan met 25-30% verhogen); streef geen zwangerschap na vóór goede instelling.
• Subklinische hypothyreoïdie: geen behandeling, alleen TSH/fT4 herhalen bij passende klachten.

Medicamenteus

Stap 1: levothyroxine

Levothyroxine

• Contra-indicaties: onbehandelde bijnier- of hypofysaire insufficiëntie, onbehandelde thyreotoxicose, acuut myocardinfarct, acute myocarditis of pancarditis.
• Interacties:
  • versterkt effect van vitamine K-antagonisten bij instellen → trombosedienst informeren bij start/staken/dosisaanpassing (geen interactie met DOAC's).
  • scheid inname 2-4 uur van antacida, calcium, magnesium, ijzer, sucralfaat en galzuurbindende harsen.
  • jodiumhoudende zelfzorg (zeewier, kelp, visolie, multivitamines met jodium) kan werking beïnvloeden.
• Bijwerkingen: bij goede dosering geen; bij te hoge spiegel risico op atriumfibrilleren.
  Overdosering: nervositeit, hoofdpijn, zweten, pijn op de borst, palpitaties, tachycardie, diarree, gewichtsverlies, psychische verandering.
• Werkingsmechanisme: synthetisch T4, identiek aan lichaamseigen schildklierhormoon; perifeer deels omgezet in actief T3 dat via T3-receptoren werkt. Werking treedt in na 3-5 dagen.

Startdosering op geleide van cardiale comorbiditeit; verhoog elke 6 weken op geleide van TSH.

/**
 * Manifeste hypothyreoïdie (bv. Hashimoto), geen cardiale comorbiditeit.
 * Gewicht 70 kg → startdosis ~112 microg, afgerond 100 microg.
 */
R/ levothyroxine tablet 100 microg
Da/ 90 tabletten
S/ 1 dd 1 tablet 's ochtends nuchter, 30 min vóór ontbijt (of 's avonds 2 uur na avondeten)

#! controle TSH + fT4 na 6 weken; verhogen met 12,5-25 microg op geleide
# inname scheiden (>= 2-4 uur) van calcium, ijzer, magnesium, antacida, sucralfaat, galzuurbinders

/**
 * Hypothyreoïdie met cardiale comorbiditeit (bv. angina pectoris).
 * Vertraagd opbouwschema; extra aandacht voor cardiale klachten bij elke evaluatie.
 */
R/ levothyroxine tablet 25 microg
Da/ 60 tabletten
S/ 1 dd 1 tablet 's ochtends nuchter, 30 min vóór ontbijt (of 's avonds 2 uur na avondeten)

#! controle TSH + fT4 na 6 weken; verhogen met 12,5 microg per 6 weken op geleide