FarmaKaj Logo
Standaardtherapieën

Angina pectoris

Standaardtherapie stabiele angina pectoris voor de STAT: aanvalsbehandeling met nitraat, cardiovasculaire preventie en onderhoudsbehandeling, met recepten.
Bij pijn op de borst in rust, klachten > 15 min die niet verdwijnen na nitraat, of vegetatieve verschijnselen: vermoeden acuut coronair syndroom, direct 112. Zie de volledige NHG-samenvatting stabiele angina pectoris.

Therapeutisch doel

  • Per direct couperen van een aanval (aanvalsbehandeling, voor iedere patiënt).
  • Klachtenreductie tot een aanvaardbaar niveau met behoud van inspanningsniveau (onderhoudsbehandeling bij > 2 aanvallen per week); streefhartfrequentie in rust 50-60/min bij bètablokker.
  • Prognoseverbetering door cardiovasculaire preventie (trombocytenaggregatieremmer + statine + behandeling van bloeddruk/DM2), ter reductie van myocardinfarct en cardiale sterfte.

Controleafspraak

  • Bij start onderhoudsbehandeling of CV-preventie: evalueer na 2-4 weken.
  • Bij stabiele instelling: jaarlijkse controle conform CVRM.

Niet-medicamenteus

  • Niet roken; voldoende bewegen zonder piekbelasting; gezond voedingspatroon; alcohol beperken; gewicht optimaliseren; aandacht voor psychosociale stressoren.

Medicamenteus

Aanvalsbehandeling (iedere patiënt)

Gelijkwaardige keuze tussen nitroglycerine-spray en isosorbidedinitraat sublinguaal.

Nitroglycerine of isosorbidedinitraat

  • Contra-indicaties: hypotensie (SBP < 90), ernstige anemie, hypovolemie/cardiogene shock, verhoogde intracraniële druk.
  • Interacties: gelijktijdig gebruik van een PDE-5-remmer is een contra-indicatie (ernstige hypotensie); voorzichtig met alcohol en andere vaatverwijders.
  • Bijwerkingen: hoofdpijn (vaak, neemt af), duizeligheid, orthostatische hypotensie, tachycardie.
  • Werkingsmechanisme: vaatverwijding, vooral veneus → afname voorbelasting → lagere zuurstofbehoefte van het myocard.
/**
 * Aanvalsbehandeling AP. Zittend innemen (kans op duizeligheid).
 * Geen respons na 10 min of klachten in rust: 112 bellen.
 */
R/ nitroglycerine spray 0,4 mg/dosis
Da/ 1 flacon (200 doses)
S/ 1 dosis sublinguaal bij aanval, zittend; herhaal na 5 min z.n. (max 3 doses)
Houd het middel-specifieke interval aan tussen nitraat en een PDE-5-remmer (sildenafil/ vardenafil 24 uur, tadalafil 48 uur, avanafil 12 uur); na nitraat 24 uur vóór een PDE-5-remmer.

Cardiovasculaire preventie (iedere patiënt)

  • Acetylsalicylzuur1 dd 80 mg&#x60;; bij allergie/contra-indicatie **[clopidogrel](https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/c/clopidogrel)**1 dd 75 mg`. Voeg een PPI toe bij verhoogd risico op maagcomplicaties.
  • Statine conform CVRM: bij ≥ 40% gewenste LDL-daling atorvastatine 1 dd 20 mg, anders atorvastatine 1 dd 10 mg (of simvastatine 1 dd 40 mg); ophogen tot maximaal atorvastatine 1 dd 80 mg.
/**
 * CV-preventie bij iedere patiënt met AP (geen contra-indicaties).
 */
R/ acetylsalicylzuur tablet 80 mg
Da/ 90 tabletten
S/ 1 dd 1 tablet

R/ atorvastatine tablet 40 mg
Da/ 90 tabletten
S/ 1 dd 1 tablet 's avonds
Acetylsalicylzuur + PPI bij: leeftijd > 80 jaar; > 70 jaar met risicoverhogende comedicatie; of > 60 jaar met een ulcus/maagcomplicatie in de voorgeschiedenis.

Onderhoudsbehandeling (> 2 aanvallen per week)

Evalueer na 2-4 weken; streefhartfrequentie in rust 50-60/min bij bètablokker.

Stap 1: monotherapie: bètablokker óf DHP-calciumantagonist (gelijkwaardig).

MiddelStartdoseringMaximaal
Metoprolol mga1 dd 50 mg200 mg
Bisoprolol1 dd 2,5 mg10 mg
Amlodipine1 dd 5 mg1 dd 10 mg
Felodipine1 dd 5 mg1 dd 10 mg
R/ metoprolol tablet mga 50 mg
Da/ 30 tabletten
S/ 1 dd 1 tablet, in zijn geheel innemen met ruim water
  • Stap 2: bètablokker + DHP (combineer nooit bètablokker met diltiazem).
  • Stap 3: voeg een langwerkend nitraat toe, bv. isosorbidemononitraat mga1 dd 25 mg 's ochtends.
Nitraattolerantie: houd een nitraatvrij interval van 8-12 uur per etmaal aan (doseer 's ochtends). Amlodipine + simvastatine: verhoogde simvastatinespiegel; kies een ander statine (bv. atorvastatine) of beperk simvastatine.
Copyright © 2026 Kaj Kowalski