Standaardtherapieën
Angina pectoris
Standaardtherapie stabiele angina pectoris voor de STAT: aanvalsbehandeling met nitraat, cardiovasculaire preventie en onderhoudsbehandeling, met recepten.
Bij pijn op de borst in rust, klachten
> 15 min die niet verdwijnen na nitraat, of
vegetatieve verschijnselen: vermoeden acuut coronair syndroom, direct 112.
Zie de volledige NHG-samenvatting stabiele angina pectoris.Therapeutisch doel
- Per direct couperen van een aanval (aanvalsbehandeling, voor iedere patiënt).
- Klachtenreductie tot een aanvaardbaar niveau met behoud van inspanningsniveau
(onderhoudsbehandeling bij
> 2 aanvallen per week); streefhartfrequentie in rust50-60/minbij bètablokker. - Prognoseverbetering door cardiovasculaire preventie (trombocytenaggregatieremmer + statine + behandeling van bloeddruk/DM2), ter reductie van myocardinfarct en cardiale sterfte.
Controleafspraak
- Bij start onderhoudsbehandeling of CV-preventie: evalueer na 2-4 weken.
- Bij stabiele instelling: jaarlijkse controle conform CVRM.
Niet-medicamenteus
- Niet roken; voldoende bewegen zonder piekbelasting; gezond voedingspatroon; alcohol beperken; gewicht optimaliseren; aandacht voor psychosociale stressoren.
Medicamenteus
Aanvalsbehandeling (iedere patiënt)
Gelijkwaardige keuze tussen nitroglycerine-spray en isosorbidedinitraat sublinguaal.
Nitroglycerine of isosorbidedinitraat
- Contra-indicaties: hypotensie (
SBP < 90), ernstige anemie, hypovolemie/cardiogene shock, verhoogde intracraniële druk. - Interacties: gelijktijdig gebruik van een PDE-5-remmer is een contra-indicatie (ernstige hypotensie); voorzichtig met alcohol en andere vaatverwijders.
- Bijwerkingen: hoofdpijn (vaak, neemt af), duizeligheid, orthostatische hypotensie, tachycardie.
- Werkingsmechanisme: vaatverwijding, vooral veneus → afname voorbelasting → lagere zuurstofbehoefte van het myocard.
/**
* Aanvalsbehandeling AP. Zittend innemen (kans op duizeligheid).
* Geen respons na 10 min of klachten in rust: 112 bellen.
*/
R/ nitroglycerine spray 0,4 mg/dosis
Da/ 1 flacon (200 doses)
S/ 1 dosis sublinguaal bij aanval, zittend; herhaal na 5 min z.n. (max 3 doses)
Houd het middel-specifieke interval aan tussen nitraat en een PDE-5-remmer (sildenafil/
vardenafil
24 uur, tadalafil 48 uur, avanafil 12 uur); na nitraat 24 uur vóór een PDE-5-remmer.Cardiovasculaire preventie (iedere patiënt)
- Acetylsalicylzuur
1 dd 80 mg`; bij allergie/contra-indicatie **[clopidogrel](https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/preparaatteksten/c/clopidogrel)**1 dd 75 mg`. Voeg een PPI toe bij verhoogd risico op maagcomplicaties. - Statine conform CVRM: bij
≥ 40%gewenste LDL-dalingatorvastatine 1 dd 20 mg, andersatorvastatine 1 dd 10 mg(ofsimvastatine 1 dd 40 mg); ophogen tot maximaalatorvastatine 1 dd 80 mg.
/**
* CV-preventie bij iedere patiënt met AP (geen contra-indicaties).
*/
R/ acetylsalicylzuur tablet 80 mg
Da/ 90 tabletten
S/ 1 dd 1 tablet
R/ atorvastatine tablet 40 mg
Da/ 90 tabletten
S/ 1 dd 1 tablet 's avonds
Acetylsalicylzuur + PPI bij: leeftijd
> 80 jaar; > 70 jaar met risicoverhogende
comedicatie; of > 60 jaar met een ulcus/maagcomplicatie in de voorgeschiedenis.Onderhoudsbehandeling (> 2 aanvallen per week)
Evalueer na 2-4 weken; streefhartfrequentie in rust 50-60/min bij bètablokker.
Stap 1: monotherapie: bètablokker óf DHP-calciumantagonist (gelijkwaardig).
| Middel | Startdosering | Maximaal |
|---|---|---|
| Metoprolol mga | 1 dd 50 mg | 200 mg |
| Bisoprolol | 1 dd 2,5 mg | 10 mg |
| Amlodipine | 1 dd 5 mg | 1 dd 10 mg |
| Felodipine | 1 dd 5 mg | 1 dd 10 mg |
R/ metoprolol tablet mga 50 mg
Da/ 30 tabletten
S/ 1 dd 1 tablet, in zijn geheel innemen met ruim water
- Stap 2: bètablokker + DHP (combineer nooit bètablokker met diltiazem).
- Stap 3: voeg een langwerkend nitraat toe, bv.
isosorbidemononitraat mga
1 dd 25 mg 's ochtends.
Nitraattolerantie: houd een nitraatvrij interval van
8-12 uur per etmaal aan (doseer
's ochtends). Amlodipine + simvastatine: verhoogde simvastatinespiegel; kies een ander
statine (bv. atorvastatine) of beperk simvastatine.Bron
- NHG-Standaard Stabiele angina pectoris (M43), versie
4.0(december 2019); volledige samenvatting: Stabiele angina pectoris. - Farmacotherapeutisch Kompas: preparaatteksten (zie links hierboven).
Allergie (anafylaxie)
Standaardtherapie bij anafylaxie voor de STAT: therapeutisch doel, intramusculaire adrenaline als eerste stap, adjuvante behandeling en recepten.
Anticonceptie
Standaardtherapie anticonceptie voor de STAT: methodekeuze, contra-indicatiefilter, voorkeursmiddelen per groep en noodanticonceptie, met recepten.