Rode ogen (conjunctivitis)

Relevante naslag: Conjunctivitis en de standaardtherapie Rode ogen (conjunctivitis).

Samengestelde oefencasus: voor dit onderwerp staat geen casus in de STAT-bronbundel. Deze casus is geconstrueerd op basis van de NHG-Standaard en de standaardtherapie-kaart; studie-uitwerking, geen echte examencasus en geen officieel antwoordmodel.

Casus

• Positie: huisarts

• Sinds 2 dagen een rood, tranend rechteroog met 's ochtends dichtgeplakte oogleden door geelgroene afscheiding.
• Geen pijn, geen verandering van het zicht, geen lichtschuwheid; geen misselijkheid.
• Maakt zich zorgen omdat hij kortgeleden aan datzelfde oog is geopereerd.

Onderzoek

• Rechteroog: diffuse, oppervlakkige roodheid, verschuifbaar over de sclera met een wattenstaafje; mucopurulente afscheiding op de ooglidrand.
• Cornea helder, geen fluoresceïne-aankleuring; pupillen rond, gelijk, normale lichtreactie.
• Geen ciliaire (diepe) roodheid, geen vesikels op ooglidrand of in het N. ophthalmicus-gebied.
• Alleen afwijkende bevindingen zijn vermeld; overige bevindingen zijn niet relevant.

Werkdiagnose

• Banale (infectieuze) conjunctivitis rechteroog, zonder alarmsymptomen, bij een patiënt met een recente oogoperatie (risicogroep voor complicaties).

Therapiekeuze en argumentatie (SMAK)

Samenvatting

• 58-jarige man met sinds 2 dagen een rood, mucopurulent rechteroog; conjunctivale (verschuifbare) roodheid, heldere cornea zonder aankleuring, geen alarmsymptomen.
• Recente cataractoperatie (****3 weken geleden) maakt hem een risicogroep voor complicaties; bij de gezonde patiënt zou je afwachten, hier niet.
• Therapeutisch doel:
  • klachtenvrij worden, doorgaans binnen 1-2 weken.
  • visusbedreigende complicaties (keratitis, corneaperforatie, uveïtis) voorkomen.
  • onnodig breed antibioticumgebruik vermijden ter beperking van resistentie en oogirritatie.

Mogelijkheden

Richtlijn: NHG-Standaard Rood oog en oogtrauma (M57). Bacterieel versus viraal is op anamnese en lichamelijk onderzoek niet betrouwbaar te onderscheiden en beïnvloedt het beleid niet. Omdat hij een risicogroep is, vervalt het afwachtend beleid en is een lokaal antibioticum geïndiceerd.

• 1ᵉ keus: chlooramfenicol oogdruppels 5 mg/ml (0,5%), 1-2 druppels elke 2-3 uur, tot 2 dagen na klachtenvrij, maximaal 14 dagen.
• 2ᵉ keus (bij contra-indicatie chlooramfenicol): fusidinezuur-ooggel 10 mg/g (1%), 1 druppel elke 4 uur, ook tot 2 dagen na klachtenvrij, max 14 dagen.

Argumentatie

Beoordeling met ABC-MIKT:

• Allergie: geen → chlooramfenicol mogelijk.
• Bijwerkingen: voorbijgaande irritatie en branderig gevoel; goed verdragen bij korte kuur.
• Contra-indicaties: chlooramfenicol vervalt bij stoornis in de hematopoëse of (familiaire) geneesmiddel-geïnduceerde beenmergdepressie; geen aanwijzing hiervoor.
• Milieu: chlooramfenicol heeft een breder spectrum (incl. H. influenzae) en geeft minder snel resistentie dan fusidinezuur; daarom 1ᵉ keus.
• Kosten: goedkoop.
• Toedieningsvorm: lokale oogdruppels in het aangedane oog.

Keuze

• Chlooramfenicol oogdruppels 5 mg/ml in het rechteroog, 1-2 druppels elke 2-3 uur, doorgaan tot 2 dagen na klachtenvrij (max 14 dagen). Contactlenzen uit (n.v.t. hier), goede handhygiëne; contact bij geen verbetering na 72 uur, of bij pijn, visusverandering of lichtschuwheid.

/**
 * Banale conjunctivitis bij risicogroep (recente cataractoperatie). NHG M57: 1e keus.
 * Doorbehandelen tot 2 dagen na klachtenvrij; controle bij geen verbetering na 72 uur.
 */
R/ chlooramfenicol oogdruppels 5 mg/ml
Da/ 1 flacon, bewaar in koelkast
S/ 1-2 druppels in het rechteroog elke 2-3 uur, tot 2 dagen na klachtenvrij; max 14 dagen

Vragen bij de casus